YG İşletme Sorumluluğu

Elektrik Akımının Canlılar Üzerindeki Etkileri

ELEKTRİK ÇARPMASI OLAYI

Canlılar üzerinde elektrik akımı geçmesi sonucu bunlar üzerinde meydana gelecek etkiler akım büyüklüğüne ve etki süresine bağlıdır.

İnsan bedeninden geçecek akımın büyüklüğü, kişinin vücut direncine(bu değer yüksek gerilimlerde düşük değerler almaktadır), temas noktalarının özelliklerine(ıslak-kuru vs) ve alternatif akımda frekansa bağlıdır.

İnsan vücut direnci, vücut iç direnci, temas noktasındaki geçiş dirençleri ve genel olarak akım yolu üzerindeki diğer dirençlerden oluşur. Bu değerler kişilere göre çok farklı değerler alabilirler.

AG ‘de Alternatif Akımda 50 volt, Doğru Akımda ise bu değer 120V temas gerilimi sınır değeri olarak kabul edilir. Şantiye ve tarım alanlarında bu gerilim değeri 25V’dur. Yüksek gerilimde ise 75V alt sınır değerdir ve gerilim değeri hat başındaki koruma sistemlerinin açma zamanına göre değişir.

Ancak genel olarak elektrik akımı(AA)2saniye boyunca insan vücudundan geçtiğinde aşağıdaki şekilde etki yapar;

1,6mA  -Karıncalanma

6 mA  – Hafif kramp hissedilmesi, elde uyuşma hissi,

10mA- Genel kramp, tansiyon yükselir, teneffüs zorlaşır,

15mA -Akım devresinden kendini kurtarma mümkün değildir.

25mA -Çok şiddetli ızdırap

50mA-Tahammül edilmez ızdırap

100mA-ÖLÜM

İKİ EL ARASINDA GEÇEN FARKLI AKIMLARIN TESİRLERİ

Charles Dalziel (1904-1986) elektrik mühendisliği ve bilgisayar bilimleri profesörü olan (Berkeley Üniversitesi ABD);Hayvanlar ve insanlar üzerindeki elektrik etkilerini inceledi. İnsan denekler üzerinde elektrik farklı miktarlarda etkilerini anlattığı bir kitap yazdı. Charles Dalziel insanlarda elektrik çarpmasını anlamada bir öncü oldu.

(DALZİEL FORMÜLÜ)

I=k/√t

I= Akım(mA)

k= Şok enerji fonksiyonu

k50=116 (50 kg (110 lb.) insan ağırlığı için)

k70 =157  (70 kg (155 lb.) insan ağırlığı için)

(1kg=2,2libre)

t = Zaman (saniye)

Örnek; 70kg ağırlığındaki bir insan 2 saniye boyunca hangi akıma maruz kalırsa ölüm sınırındadır.

I=157/√2=111mA

50 kg bir insan için sınır ise;

I=116/√2 =82mA

Sonuç olarak, insanların vücut ağırlıkları arttıkça elektriğe daha fazla tahammül edebildiği görülmektedir.

Elektrik Tesislerinde Topraklamalar Yönetmeliği Şekil C.3’te alternatif akımda vücut akımı-zaman eğrileri verilmiştir. Aşağıda da görüldüğü gibi eğrilerde, insan vücudunda sol elden her iki ayağa doğru akan 15 Hz’den 100 Hz’e kadar frekanslı sinüsoidal alternatif akımın etkileri aşağıdaki şekilde  etki bölgelerine ayrılarak verilmiştir.

Şekil C.3: Alternatif akımda vücut akımı-zaman eğrileri

Bölgelere ilişkin açıklamalar aynı yönetmelikte aşağıdaki gibi verilmiştir.

Bölge No Bölge sınırları Fizyolojik etkiler
AC-1 0,5 mA’e kadar

a doğrusu

Genellikle bir tepki yoktur.
AC-2 0,5 mA

b doğrusuna kadar

Genellikle zararlı bir fizyolojik etki yoktur.
AC-3 b*) doğrusu

c1 eğrisine kadar

Genellikle organik bir hasar beklenmez. Akım akış süresinin 2 s’den daha uzun olmasıyla kaslarda kramp kasılmaları ve nefes almada zorluklar görülür. Akımın büyüklüğü ve süresinin artmasıyla ventriküler fibrilasyon hariç, atriyel fibrilasyon  ve geçici kalp kasılmaları gibi kalpte, kalp atışlarının iletiminde ve biçiminde bozulmalar görülür.
AC-4 c1 eğrisinden sonra AC-3 bölgesindeki etkilere ek olarak kalpte ve nefes alıp vermede akımın büyüklüğü ve süresinin artmasıyla tehlikeli fizyolojik etkiler ve ağır yanıklar meydana gelebilir.
AC-4.1 c– c2 Ventriküler fibrilasyon olasılığı yaklaşık % 5’e kadar yükselir.
AC-4.2 c c3 Ventriküler fibrilasyon olasılığı yaklaşık % 50’ye kadardır.
AC-4.3  c3 eğrisinden sonra Ventriküler fibrilasyon olasılığı %50’nin üzerindedir.
*) 10 ms’nin altındaki akım akış süreleri için b doğrusundaki vücut akımı için olan sınır 200 mA’lik bir değerde olduğu kabul edilir.

ELEKTRİK ÇARPMASI SONUÇLARI

Elektrik çarpması ile meydana gelen kazalar, etki bakımından üç grupta toplanabilir;

1) Elektrik akımının sinirler, adaleler ve kalp çalışması üzerindeki etkileri,

2) Elektrik akımından doğan ısınmanın ve arkların yaptığı zararlar,  yanmalar,

3) Korku sebebi ile düşme, çarpma gibi mekanik zararlar.

 

Yazar: Elk. Müh. N. Cahit GENÇER

 

LAMBALAR HAKKINDA GENEL BİLGİLER

LAMBALAR HAKKINDA GENEL BİLGİLER
Güç Ampul Gerekli Duy Işık Akısı Işık Rengi Renksel Ortalama
Genel Kod Akımı Güç Geriverim Ömür Açıklamalar
W A W lm K Ra h
ENKANDESAN AMPULLER
A60 60 0,26 E27 730 ww 1A 1000
A60 75 0,32 E27 960 ww 1A 1000
A60 100 0,43 E27 1.380 ww 1A 1000
A65 150 0,65 E27 2.200 ww 1A 1000
REFLEKTÖRLÜ AMPULLER
R 63 30° 60 E27 650 ww 1A 1000
R 80 30° 60 E27 530 ww 1A 1000
R 80 30° 100 E27 1.080 ww 1A 1000
PAR AMPULLER
PAR38-12°/30° 60 E27 600 ww 1A 1000
PAR38-12°/30° 80 E27 800 ww 1A 1000
PAR38-10°/30° 100 E27 ww 1A 1000
PAR38-12°/30° 120 E27 1.200 ww 1A 1000
HALOJEN AMPULLER
QT 18 60 0,26 B 15d 840 ww 1A 2000
QT 18 75 0,32 B 15d 1.050 ww 1A 2000
QT 18 100 0,43 B 15d 1.400 ww 1A 2000
QT 32 60 0,26 E27 840 ww 1A 2000
QT 32 75 0,32 E27 1.050 ww 1A 2000
QT 32 100 0,43 E27 1.400 ww 1A 2000
QT 32 250 1,09 E27 4.200 ww 1A 2000
QT-DE 12 60 0,26 R7s 840 ww 1A 1500
QT-DE 12 100 0,43 R7s 1.650 ww 1A 1500
DÜŞÜK VOLTAJLI HALOJEN AMPULLER
QT-tr 9° 20 G 4 320 ww 1A 2.000
QT-ax 12° 20 GY 6,35 320 ww 1A 2.000
QT-ax 12° 35 GY 6,35 600 ww 1A 2.000
QT-ax 12° 50 GY 6,35 950 ww 1A 2.000
QR-CBC 35/10°-38° 20 GU 4 320 ww 1A 2.000
QR-CBC 35/10°-38° 35 GU 4 600 ww 1A 2.000
QR-CBC 51/8°-60° 20 GU 5,3 320 ww 1A 3.000
QR-CBC 51/8°-60° 35 GU 5,3 600 ww 1A 3.000
QR-CBC 51/8°-60° 50 GU 5,3 950 ww 1A 3.000
QR 51 50 GU 5,3 ww 1A 3.000
QR 111/4°-24° 35 G 53 650 ww 1A 2.000
QR 111/4°-24° 50 G 53 750 ww 1A 2.000
FLORESAN AMPULLER
T 16 14 0,07 16,00 G 5 1.350 ww, nw, tw 1B 7.000
T 16 21 0,11 23,50 G 5 2.100 ww, nw, tw 1B 7.000
T 16 28 0,13 30,50 G 5 2.900 ww, nw, tw 1B 7.000
T 16 35 0,17 38,50  G 5 3.650 ww, nw, tw 1B 7.000
T 26 18 0,37 28,20 G 13 1.000 ww, nw, tw 1A 7.000
T 26 36 0,43 46,00 G 13 2.350 ww, nw, tw 1A 7.000
T 26 58 0,67 70,90 G 13 3.750 ww, nw 1A 7.000
KOMPAKT FLORESAN AMPULLER
TC 7 0,17 11,00 G 23 400 ww, nw, tw 1 B 8.000
TC 9 0,17 13,00 G 23 600 ww, nw, tw 1 B 8.000
TC 11 0,16 15,00 G 23 900 ww, nw, tw 1 B 8.000
TC-EL 7 0,17 11,00 2 G7 400 ww, nw 1 B 8.000 DİM EDİLEBİLİR
TC-EL 9 0,17 13,00 2 G7 600 ww, nw 1 B 8.000 DİM EDİLEBİLİR
TC-EL 11 0,16 15,00 2 G7 900 ww, nw 1 B 8.000 DİM EDİLEBİLİR
TC-D 10 0,190 15,50 G24 d-1 600 ww, nw 1 B 8.000
TC-D 13 0,165 17,20 G24 d-1 900 ww, nw 1 B 8.000
TC-D 18 0,220 24,40 G24 d-2 1.200 ww, nw 1 B 8.000
TC-D 26 0,315 33,60 G24 d-2 1.800 ww, nw 1 B 8.000
TC-DEL 10 0,070 15,50 G24 q-1 600 ww, nw 1 B 8.000 DİM EDİLEBİLİR
TC-DEL 13 0,070 15,50 G24 q-1 900 ww, nw 1 B 8.000 DİM EDİLEBİLİR
TC-DEL 18 0,090 28,00 G24 q-2 1.200 ww, nw 1 B 8.000 DİM EDİLEBİLİR
TC-DEL 26 0,120 55,00 G24 q-3 1.800 ww, nw 1 B 8.000 DİM EDİLEBİLİR
TC-T 13 0,150 15,50 GX 24 d-1 900 ww, nw 1 B 8.000
TC-T 18 0,210 21,00 GX 24 d-2 1.200 ww, nw 1 B 8.000
TC-T 26 0,280 29,00 GX 24 d-3 1.800 ww, nw 1 B 8.000
TC-TEL 13 0,070 15,50 GX 24 g-1 900 ww, nw 1 B 8.000 DİM EDİLEBİLİR
TC-TEL 18 0,090 21,00 GX 24 q-2 1.200 ww, nw 1 B 8.000 DİM EDİLEBİLİR
TC-TEL 26 0,130 29,00 GX 24 q-3 1.800 ww, nw 1 B 8.000 DİM EDİLEBİLİR
TC-TEL 32 0,150 36,00 GX 24 q-3 2.400 ww, nw 1 B 8.000 DİM EDİLEBİLİR
TC-TEL 42 0,200 47,00 GX 24 q-4 3.200 ww, nw 1 B 8.000 DİM EDİLEBİLİR
TC-L 18 0,090 28,4 2 G 11 750 ww, nw, tv 1 A – 1 B 8.000
TC-L 24 0,110 33,1 2 G 11 1.200 ww, nw, tv 1 A – 1 B 8.000
TC-L 36 0,170 45,8 2 G 11 1.900 ww, nw, tv 1 A – 1 B 8.000
TC-L 55 0,648 67,1 2 G 11 4.800 ww, nw 1 A – 1 B 8.000
TC-F 18 0,27 28 2 G 10 1.100 ww, nw 1 B 2.800
TC-F 24 0,32 33 2 G 10 1.700 ww, nw 1 B 2.800
TC-F 36 0,44 46 2 G 10 2.800 ww, nw 1 B 2.800
TC-DD 10 0,14 15,50 GR82p 650 ww, nw 1 B 8.000
TC-DD 16 0,19 21,00 GR82p 1.050 ww, nw 1 B 8.000
TC-DD 28 0,32 36,00 GR82p 3.050 ww, nw 1 B 8.000
TC-DD/E 10 GR10q-4 650 ww, nw 1 B 8.000 DİM EDİLEBİR
TC-DD/E 16 GR10q-4 1.050 ww, nw 1 B 8.000 DİM EDİLEBİR
TC-DD/E 28 GR10Q-4 3.050 ww, nw 1 B 8.000 DİM EDİLEBİR
TC-EL-N 11 0,45 E 27 600 ww, nw 1 B 8.000
TC-EL-N 15 0,50 E 27 900 ww, nw 1 B 8.000
TC-EL-N 20 0,60 E 27 1.200 ww, nw 1 B 8.000
TC-EL-N 23 E 27 1.500 ww, nw 1 B 8.000
TC-SB74 25 E 27 1.200
CİVA BUHARLI AMPULLER
HME 50 0,60 59 E 27 1.800 ww, nw 3
HME 80 0,80 89 E 27 3.800 ww, nw 3
HME 125 1,15 137 E 27 6.300 ww, nw 3
HME 250 2,15 266 E 40 13.000 ww, nw 3
HME 400 3,25 325 E 40 22.000 ww, nw 3
METAL HALİDE AMPULLER
HIT-tr 35 G 12 2.400 ww 1 B 5.000
HIT-ax 35 G 12 3.400 ww 1 B 5.000
HIT-tr 70 1,00 91 G 12 5.500 ww, nw 1 B 5.000
HIT-ax 70 G 12 6.400 ww 1 B 5.000
HIT-tr 70 PG 12-2 5.100 nw 1 B 5.000
HIT-ax 150 1,80 170 G 12 12.500 ww, nw 1 B 5.000
HIT-tr 150 G 12 14.000 ww 1 B 5.000
HIT-DE 70 1,00 89 RX 7s 5.000 ww, tw 1 B 5.000
HIT-DE 150 1,80 170 RX 7s-24 11.000 ww, tw 1 B 5.000
HIT-DE 250 3,00 275 Fc 2 20.000 ww, nw, tw 1 B 5.000
HIE 100 1,10 115 E 27 8.200 ww 1 B 8.500
HIE 250 3,00 275 E-40 19.000 8.500
HIE 400 3,80 460 E-40 32.000 8.500
HIE 1000 9,50 1065 E-40 80.000
YÜKSEK BASINÇLI SODYUM BUH. AMPULLER
HST 50 0,70 62 PG 12-1 2.300 ww 1 B 5.000
HST 80 1,04 96 PG 12-3 4.500 ww 1 B 5.000
HST 100 1,20 115 PG 12-1 4.700 ww 1 B 5.000
HST-DE 80 1,04 96 RX 7s 4.500 ww 1 B
HST-E 50 0,70 62 E 27 3.500 ww 4
HST-E 70 1,00 83 E 27 5.600 ww 4
HST-E 100 1,20 115 E 40 9.500
HST-E 150 1,80 170 E 40 14.000
HST-E 250 3,00 275 E 40 25.000
HST-E 400 4,40 440 E 40 47.000
RENKSEL GERİVERİM IŞIK RENGİ – RENK SICAKLIĞI
KADEME RENKSEL GERİVERİM SICAK BEYAZ  < 3300 K ww
DOĞAL BEYAZ   3300 K – 5000 K               nw
1A ÇOK İYİ Ra > 90 GÜNIŞIĞI BEYAZI  > 5000 K tw
1B ÇOK İYİ 80 < Ra < 90
2A İYİ 70 < Ra < 80
2B İYİ 60 < Ra < 70
3 ÇOK İYİ DEĞİL 40 < Ra < 60
4 İYİ DEĞİL 20 < Ra < 40

İLETKENLERİN BOYUTLARI VE ÖZELLİKLERİ

  TAM ALUMİNYUM İLETKENLER
1 2 3 4 5 6 7
ROSE LILY PANSY POPPY ASTER PHLOX OXLIP
AWG VEYA SİRKÜLER MİL KESİTİ 4 3 1 1/0 2/0 3/0 4/0
KESİT

ALANI

 AL.            mm2 21.14 26.60 42.49 53.48 67.14 84.91 107.38
 ST             mm2
TOPLAM  mm2 21.14 26.60 42.49 53.48 67.14 84.91 107.38
TEL

SAYISI

VE

ÇAPI

                      ad. 7 7 7 7 7 7 7
 AL.          Mm2 1.96 2.20 2.78 3.12 3.50 3.93 4.42
                     ad.
 ST           mm2
ÇAP ÇELİK ÖZ  mm
TOPLAM   mm 5.88 6.6 8.34 9.36 10.5 11.79 13.26
ANMA KOPMA YÜKÜ  kg 403 495 725 888 1115 1369 1732
DA DİRENCİ, 20 0C ohm/km. 1.3558 1.0766 0.6743 0.5354 0.4254 0.3372 0.2662
BİRİM AĞIRLIK  AL.      kg/km 57.8 72.8 116.4 146.4 184.4 232.5 294
 ST      kg/km
TOPLAM  kg/km 57.8 72.8 116.4 146.4 184.4 232.5 294
MAKARA BAŞINA TAVSİYE EDİLEN İLETKEN BOYU     m 9500 7500 4800 3800 3000 2400 1900

 

  ÇELİK ÖZLÜ ALUMİNYUM

İLETKENLER

8 9 10 11
SWALLOW PIGEON PARTRDGE HAWK
AWG VEYA SİRKÜLER MİL KESİTİ 3 3/0 266.800 477.000
KESİT

ALANI

 AL.            mm2 26.69 85.12 134.87 241.65
 ST             mm2 4.45 14.18 21.99 39.19
TOPLAM  mm2 31.14 99.3 156.86 280.84
TEL

SAYISI

VE

ÇAPI

                      ad. 6 6 26 26
 AL.          Mm2 2.38 4.25 2.57 3.44
                     ad. 1 1 7 7
 ST           mm2 2.38 4.25 2.00 2.67
ÇAP ÇELİK ÖZ  mm 2.38 4.25 6.00 8.01
TOPLAM   mm 7.14 12.75 16.28 21.77
ANMA KOPMA YÜKÜ  kg 1038 2995 5113 8792
DA DİRENCİ, 20 0C ohm/km. 1.0742 0.3366 0.214 1.1194
BİRİM AĞIRLIK  AL.      kg/km 73.2 233.5 372.2 666.8
 ST      kg/km 34.6 110.4 171.6 306.0
TOPLAM  kg/km 107.8 343.9 543.8 972.8
MAKARA BAŞINA TAVSİYE EDİLEN İLETKEN BOYU     m 2×3200 1600 1600 1600

Topraklama, Aydınlatma Ölçümü Bedelleri

EMO 2017 Yılı Asgari Ücret Tarifesi aşağıdaki gibidir.

Fiyat almak için hemen arayın. 0505 532 1416

 DENETİM ve ÖLÇÜM HİZMETLERİ
SIRA NO YAPILACAK HİZMETİN ADI BEDELİ (TL)
1 Topraklama ölçüm bedelleri
YG Tesislerinde üç ölçüme kadar sabit bedel 560,00 TL
Artan her ölçüm için 37,00 TL
AG Tesislerinde üç ölçüme kadar sabit bedel 372,00 TL
Artan her ölçüm için 32,00 TL
Notlar:
1- AG Abonelik ve Doğalgaz abonelik işlemleri için yapılan tek noktalı ölçümlerde AG Bedeli üzerinden %50 indirim yapılabilir.
2- Ölçümü yapan kişinin yol, iaşe ve ibate bedeli denetim isteyen kuruluşa aittir.
2 Toprak Özgül Direnci Ölçüm Bedelleri
Üç ölçüme kadar sabit bedel 560,00 TL
Artan her ölçüm için 32,00 TL
3 Artık Akım Anahtarı Test Bedelleri
Bir ölçüm için sabit bedel 338,00 TL
Artan her ölçüm için 61,00 TL
4 Aydınlatma Şiddeti Ölçüm Bedeli
Üç ölçüme kadar sabit bedel 372,00 TL
Artan her ölçüm için 11,00 TL
5 Enerji Analizi (Harmonik) Ölçüm Bedelleri
Bir Transformatörlü bir merkez için sabit bedel 1.945,00 TL
Artan her ölçüm için 981,00 TL
6 Yalıtım (İzolasyon) Direnci Ölçüm Bedelleri
Üç ölçüme kadar sabit bedel 508,00 TL
Artan her ölçüm için 32,00 TL

Kablolarda akım taşıma kapasitesinin sıcaklıkla ilişkisi

Konuyla ilgili ekte yer alan makaleye buradan erişebilirsiniz.

METAL MAHFAZALI ANAHTARLAMA VE KUMANDA TESİSLERİ (Metal Mahfazalı Hücreler)

 

GENEL

 

OG METAL MAHFAZALI ANAHTARLAMA VE KUMANDA TESİSLERİ, yaygın adı ile METAL MAHFAZALI HÜCRELER, kısaca MMH’ler TS 5248 EN 60298 (IEC 62271-200)’e göre imal ve test edilirler.

 

Standarda göre;

 

  • Metal kaplı (metal clad) anahtarlama ve kumanda düzeni, (tüm bölmeler metal)
  • Bölmeli tip anahtarlama ve kumanda düzeni, (bir veya daha çok bölmesi metal olmayan)
  • Dolap tipi anahtarlama ve kumanda düzeni

 

olmak üzere üç tipe ayrılırlar.

 

30.KASIM.2000 tarihinde yürürlüğe giren ELEKTRİK KUVVETLİ AKIM TESİS YÖNETMELİĞİNE göre, 2 yıllık geçiş süresinden sonra yeni yapılan elektrik tesislerinde tip testleri yapılmış METAL MAHFAZALI ANAHTARLAMA VE KUMANDA TESİSLERİNİN kullanılması zorunlu hale gelmiştir.

 

TASARIM VE YAPILIŞ ÖZELLİKLERİ

 

İlgili standardın gereği olarak;

 

  • MMH’lerde kullanılacak tüm teçhizatın (kesici, ayırıcı, akım trafosu, yük ayırıcısı, vb) ilgili standartlara uygun olması

 

  • MMH’lerin erişilebilmesi gereken veya erişilmesi sağlanan tüm bölümlerinin erişilebilir olmadan önce topraklanmış (gerilimsiz) olması gerekmektedir.

 

  • Hücrede kullanılan teçhizatlarda sağlanan ara kilitlemeler (mekanik) vasıtasıyla insan faktöründen kaynaklanan “yanlış manevra” yapma olasılığı ortadan kaldırılmaktadır.

 

  • İç ark arızası olasılığını düşürmek ya da riskini azaltmak ve olması halinde sonuçlarını sınırlandırmak için tasarımda gereken tedbirlerin alınması sağlanmaktadır.

 

  • Normal işletme sırasında ana devrenin enerjili olup olmadığı ve faz sırası denetimi kapak ve kapılar açılmadan kontrol edilebilmektedir.

 

  • Güvenli bakım ve test (kablo arıza yerlerinin tespiti gibi) için; MMH’ye bağlanmış kabloların topraklanması, bağlanmış kabloların ve diğer cihazların tehlikeli elektrostatik yüklerinin boşaltılmaları sağlanmaktadır.

 

Yukarıdaki hususların tasarım ve yapılış özelliği olarak standartlarda yer alması ile OG METAL MAHFAZALI ANAHTARLAMA VE KUMANDA TESİSLERİ’nde personel,  işletme ve tesis güvenliği maksimum ölçüde sağlanmış olmaktadır.

 

ÖZELLİKLERİ VE AVANTAJLARI

 

MMH’lerin başlıca özellikleri  ve avantajları aşağıda verilmektedir. Bunlar;

 

  • İlgili standartlara uyumlu malzemeler kullanılması ve teslim öncesi fabrika ortamında yapılan testler sayesinde personel güvenliği ve tesis emniyeti yüksektir.

 

  • Seri üretim ve bunun getirdiği uzmanlıkla beraber en uygun malzemenin kullanılması sayesinde üretilen “Ürünün kalitesi” yüksek olmaktadır. Bu nedenle kullanıcının test ve kabullerden sonra “anahtar teslimi” olarak tesisi alması mümkündür.

 

  • Hızlı montaj kolaylığı nedeniyle “Tesis Etme Süresi” kısa olmaktadır.

 

  • “Prefabrik” ürün olarak standartlara uygun tip ve rutin deneylerinin fabrikada yapılmış olması nedeniyle saha testleri en aza inmiştir. Buna bağlı olarak tesisin “Devreye Alınma Süresi” kısalmaktadır.

 

  • Boyutlarının küçük olmasından dolayı “Açık” sistem olarak yapılan tesislerle kıyaslandığında, “% 50 ‘yi aşan oranlarda yer tasarrufu” sağlamaktadır. (SF 6 gazı yalıtımlı MMH’ler kullanıldığında bu oran daha yüksektir.)

 

  • Her bir hücrenin ana baraları birleştirilerek yan yana dizilebilirler. Bu özellikten dolayı tesisisin “Kolayca Genişlemesi” mümkündür.

 

  • “Seri üretime uygun” Bu nedenle üretimin artması (talebin çoğalması) halinde birim maliyetler azalması ve nuna bağlı olarak satış fiyatlarının düşmesi sözkonusu olabilecektir.

 

  • “Açık” tesislere göre “Daha Az Bakım”

 

  • “Fider Otomasyonuna”

 

  • Koruma röleleri, ölçü aletleri, v.b teçhizat fonksiyonel hücreler üzerine montaj edilebildiğinden, tesiste ilave bir “Koruma Panosu”na gerek kalmayacaktır.

 

  • “Toplam Tesis Maliyeti” ve “İşletmedeki Bakım ve Onarım Giderleri” göz önüne alındığında, “Açık” tesislere göre yatırım ve işletme maliyetleri daha düşük olmaktadır. (Açık tesislerde maliyetin büyük bir kısmını arsa bedeli ve “montaj işciliği” oluşturmaktadır. Refah seviyesine bağlı olarak yükselecek işcilik giderleri maliyetin daha da artmasına sebep olacaktır.)

 

  • Korona kayıpları daha az olmaktadır. ( SF 6 gazı ile yalıtılmış hücrelerde korona kayıpları hemen hemen hiç olmamaktadır.)
  • Bir dağıtım tesisi daha az “bara” kullanılarak tesis edilebildiği için teknik kayıplar daha az olmaktadır.

 

METAL MAHFAZA HÜCRE TANIMLARI

 

OG METAL MAHFAZALI ANAHTARLAMA VE KUMANDA TESİSLERİ, hava yalıtımlı veya SF 6 gazı yalıtımlı olabilmektedir.

 

Hava yalıtımlı Metal Mahfazalı Modüler Hücreler: (MMMH-hava)

Baraları ve kablo/bara bağlantı bölümü hava yalıtımlıdır. Kablo bağlantıları ısı büzüşmeli ya da büzüşmesiz tip kablo başlıkları ile yapılır. (TEDAŞ şartnamelerinde bu tip hücreler “MMMH” olarak tanınmaktadır.) Üç tipte üretim söz konusu olabilmaktedir.

 

  • Metal Kled: Ekipmanları topraklanmış farklı metal bölmeler içinde yer alan ve en az üç ana bölmeden meydana gelen hücredir. İzolasyon ortamı havadır. Kısa tanımı: MMMH-hcm
  • Bölmelendirilmiş Tip: Metal Kled tip ile aynıdır. Tek farkı hücredeki bölme ayırımlarının metal olma zorunluluğu bulunmamasıdır. Bu ayırımlar herhangi bir malzemeden yapılabilir. İzolasyon ortamı havadır. Kısa tanımı: MMMH-hb
  • Dolap Tipi: Bölmesiz veya en fazla iki ayrı bölmeden oluşur. Bölme ayırımı metal veya yalıtkan bir malzeme ile yapılabilir. Bölmeler arasında koruma özelliği (arızalara karşı) yoktur. İzolasyon ortamı havadır. Kısa tanımı: MMMH-hd

 

SF 6 gazı ile yalıtılmış metal mahfazalı hücre (MMH-gaz): Fiderlere ait anahtarlama elemanlarının ve topraklama ayırıcılarının gerilim altındaki aktif bölümleri ve baraları SF 6 gazı ile yalıtılmıştır. Terminal bağlantıları Ayrılabilir Kablo Başlıkları ile yapılır. Aşağıda belirtildiği şekilde kompakt ya da modüler yapıda olabilmektedir.

 

  • Kompakt-Ring Şebeke Anahtarlama Ünitesi (RMU): OG/AG dağıtım transformatörlerinin, OG ring şebekelerinden beslenmesi ve korunması için kullanılan ve aynı yapıda birden fazla giriş/çıkış fiderlerinin bulunduğu kompakt ring üniteleridir. Fiderlere ait anahtarlama elemanlarının ve topraklama ayırıcılarının gerilim altındaki aktif bölümleri ve baraları SF 6 gazı ile doldurulmuş ortak bir kazan içerisindedir. Terminal bağlantıları Ayrılabilir Kablo Başlıkları ile yapılır.

 

2 ya da 3 adet ring şebeke fideri (yük ayırıcılı), 1 ya da 2 adet transformatör koruma fideri (Sigortalı yük ayırıcılı) olabilmektedir.

 

  • SF 6 gazı ile yalıtılmış metal mahfazalı modüler hücre (MMMH-gaz): Her bir fidere ait anahtarlama elemanlarının ve topraklama ayırıcılarının gerilim altındaki aktif bölümleri ve baraları SF 6 gazı ile doldurulmuş bir kazan içerisindedir. Her hücre bir “tip fider” i temsil eder. Baraları özel kablo konnektörleri ile birleştirilerek yan yana dizilebilirler. Terminal bağlantıları Ayrılabilir Kablo Başlıkları ile yapılır. Birden fazla hücrenin baraları birleştirilerek OG şebekelerin beslenmesi ve korunması için “tesisler/üniteler” oluşturulur.

 

Kısa tanımı: MMMH-gd (dolap tipi)

MMMH-gmc (metal kled tipi)

YÜK AYIRICILARI VE “YÜK AYIRICISI+SİGORTA” BİRLEŞİKLERİ

 

YÜK AYIRICILARI:

 

Yük ayırıcıları elektriksel açıdan adi ayırıcı ile kesici arasında yer alan bir anahtarlama elemanıdır. Anma akımına kadar yükleri kesebilir, kısa devre üzerine kapatabilir.

 

Açık konumda iken ayırıcılar için istenen yalıtım seviyesini sağlayabilir. Uzaktan kontrol için motor takılmaya müsaittir. Kesme ortamı yağ, hava ya da SF 6 gazı olabilir. Kesici ile arasındaki en önemli fark kısa devreleri kesememesidir.

 

Yürürlükteki TEDAŞ şartnamelerine göre yük ayırıcıları 100 (yüz) kez anma akımını kesebilmekte 5 (beş) kez de kısa devre üzerine kapama yapabilmektedir. Mekanik açma kapama sayısı (yüksüz) 1000 kez’dir.

 

TEDAŞ’ça istenen anma akımında kesme sayısı ve kısa devre üzerine kapama sayısı standartlardaki en büyük değerlerdir.

 

IEC-60265-1’e göre imal ve test edilirler

 

“YÜK AYIRICISI+SİGORTA” BİRLEŞİKLERİ:

 

Sigorta ile donanmış yük ayırıcılarıdır. Tertipte kullanılan sigortalar vurucu mekanizması ile donatılmıştır. Arıza durumunda çalışan sigorta vurucusu vasıtası ile yük ayırıcının yalnızca arızalı kutbu veya üç kutbu otomatik olarak açtırılır. Bu şekilde tertibin anma kısa devre kesme akımına kadar bütün akımların kesilmesi mümkün olabilmektedir

 

Trafo ve hat korumalarında kullanılır. Aşırı akım koruması için röle ile birlikte kullanılması gerekir.

 

TS 8812 EN 60420 (IEC 62271-105)’ye göre imal ve test edilirler.

“YÜK AYIRICI+SİGORTA” BİRLEŞİĞİ İÇİN SİGORTA SEÇİMİ

“Yük ayırıcı+Sigorta” birleşiğinde kullanılacak sigorta seçiminde de YG Sigorta Seçimi yazısında belirtilen Genel Kurallar aynen geçerlidir. Bunlara ilave olarak;

  • Kullanılacak sigorta artçı (back-up) sigorta olmalıdır.
  • maddede yer alan transformatör kısa devre akımı, birleşiğin transfer akımı (I4) akımı ile karşılaştırılmalıdır. Kullanılacak sigorta için “Yük ayırıcı+Sigorta” birleşiğinın transfer akımı (I4);
  • “Yük ayırıcı+Sigorta” birleşiğinın anma transfer akımından (I40),
  • Transformatörün kısa devre akımından (Ikt), küçük olmalıdır.

Bu koşullar yerine getirilmez ise transformatör ile ilgili uygun koruma sağlanamadığı gibi yük ayırıcısının da tahrip olması söz konusudur. Bunlar ile ilgili tanımlar aşağıda verilmektedir.

Anma transfer akımı (I40) : “Yük ayırıcı+Sigorta” birleşiği imalatçısı tarafından belirtilmelidir. Birleşikte kullanılacak en büyük anma akımlı sigorta kullanılarak, tip deneyleri kapsamında yer alan Test no: 4 “Anma Transfer Akımında Kesme Deneyleri” ile doğrulanmış olmalıdır.

Transfer akımı (I4): Transfer akımı pratik olarak aşağıdaki yöntem ile bulunur.

A noktasının bulunması: Seçilen sigortanın minumum akım/zaman eğrisi kullanılarak;

0.9 x (“Yük ayırıcısı +sigorta” birleşiğinin sigorta başlatmalı açma zamanı)

formülüne göre (A) noktası bulunur. (A) noktasından akım eğrisine paralel çizilerek (B)   noktası bulunur. Bu noktadan  zaman eksenine çizilen paralel çizginin akım eksenini kestiği nokta transfer akımını (I4 ) verir.

 

YG İşletme Sorumluluğu Sözleşmesi

YG İşletme Sorumluluğu Sözleşmesi için  tıklayınız.

İşletme Sorumlusunun Görevleri Nelerdir?

  • Tesiste uyulması gereken iş güvenliği yöntemlerini tespit etmek;
  • Emniyetli bir işletme için uyulması gerekli kuralları belirlemek;
  • Gerekli araç gereçleri tespit ederek söz konusu kurallara uyulması yönünde denetlemeler yapmak;
  • Ortaya çıkan arızalarda yapılacak müdahalelere nezaret etmek ve gerekli manevraların yapılmasını sağlamak;
  • Tesiste gerekli test ve bakımların yaptırılması;
  • Sorumlulukları ile ilgili konularda işletme sahibine rapor verilmesi;
  • Mevzuatla düzenlenmiş diğer görevleri yerine getirmek.